Faiz-Enflasyon ve Kur İlişkisi

Faiz-enflasyon ve Kur, bu üç başlık ekonominin dengesini oluştururken faiz ve enflasyon arasındaki yakın ilişki ve faizin kurlar üzerideki etksi üretilecek olan para politikasına kaynak oluşturuyor. Tâbii üretilecek olan para politikası bu ilişkinin farklı teorilerce tanımlanması ile para politikasına çeşitli alternatifler sunuyor. Biz son yıllarda çokça duyduğumuz bu kalıbı genel kabul görmüş ekonomi teorisince ele alacağız.

Faiz-Enflasyon ve Kur İlişkisi

 Merkez Bankası elindeki  para politikası araçlarıyla para arzını kontrol etmeye çalışır bu politika araçlarından biri faiz oranlarıdır ama bu bizim bildiğimiz bankalardan kredi almak için ödediğimiz faiz oranı değildir, bunun adı politika faiz oranıdır işte bu oranlardaki yapılan değişiklikler bankaların uyguladıkları faizleri etkiler dolayısıyla borçlanma ve yatırım araçlarının değerini de etkilemiş olur.
Peki bizler politika fazi oranını düşürürsek ne olur? Bunun cevabı ekonomide büyüme meydana gelir olacaktır ancak bu beraberinde enflasyon getirir, peki nasıl.
Politika faizinde azalmayla birlikte, kredi ve mevduat faizlerinde de azalma meydana gelir bu da şirketlerin düşük faiz oranıyla büyük miktarlarda borçlanmaya gitmesini sağlar dolayısıyla yatırım talepleri artmış olur aynı şeklide bireyler de daha düşük faiz oranlarıyla borçlanabilecekleri için piyasada bolca para talebi olur, mevduat fazinin düşük olması nedeniyle de bireyler tasarruflarını bankalarda değil harcamaya yönelik kullanmaya başlar özel tüketim de artış meydana gelir.
Fazilerin azalmasıyla piyasada likitide bolluğu meydana gelecektir bunun sonucunda varlıklara olan taleplerde artışlar olacak. Finansal varlıklar olan hisse senedi, tahvil v.b. gibi araçlar ve taşınmazlara aktarılan talep, bu yatırım araçlarının fiyatlarında artış meydana getirecektir. Bu varlıklara sahip olan firmaların bilançolarındaki iyileşme yatırımlarda da artışına neden olacaktır. Bireyler bazında ise bu varlıklara sahip olanların servetlerindeki artış, talep düzeyinde ilave bir artış oluşturacaktır. Bizler paramızın bir kısmı olan tüketim harcamalarımızdan ayırdığımız gelirimizi, yani tasarruflarımızı kâr getirmesi amacıyla yatırım araçlarına yatırarak veya faiz geliri elde etmek amacıyla vadeli mevduat hesaplarımıza ayırdığımızda bir nevi ekonomiden paramız çekmiş oluruz ancak faiz oranlarının düşük olduğu ortamda tasarruflar üzerideki gerlir de düşük olacağı için tasarrufların çoğu tüketime aktarılacak bu sayede ekonomik büyüme gerçekleşecektir. Tüketim harcamalarındaki bu artış beraberinde enflasyonun yükselmesine de neden olacaktır. Bu arzın talebi karşılayamadığı durum olarak da tanımlanır.
Bu durumu sırasıyla;

MB bankasının faiz indirimi — Kredi faizlerinde düşüş — Harcamalarda yükseliş — Talep, Üretim, İstihdam artışı — Enflasyonda yükseliş şeklinde açıklanabilir.

Bu nedenle genel kabul gören ekonomi teorisinde, faiz oranlarının düşük tutulmasının enflasyon yaratacağı ve enflasyonun arttığı bir dönemde de fiyat artışlarını dizginlemek için faiz artırımına gidilmesi gerektiği görüşü bulunuyor

Tâbii ki beklentilerin de etkisiyke fiyatlar genel düzeyinde artışlar olmaktadır buna siyasi etki örnek gösterilebilir. Mesela seçim döneminde izlenen gevşek para politikası beklentilerin bozulmasına enflasyonun normal olandan daha yukarı seviyelerde görülmesine neden olmaktadır.

Peki döviz kuru bu denklemin neresinde..
Özelikle Türkiye gibi ülkelerin üretimindeki girdiklerin çoğunluğu ithal mallarına dayanıyor olması kurdaki artışlarla üreticilerin maliyetlerine direkt yansıdığı için enflasyonun yükselmesine sebep oluyor. Türkiye gibi dövizi olamayan veya az olan ülkelerde dış ticaretin açık vermesi nedeniyle enflasyon - develiasyon ikilisi arasında enflasyon yapışkan hale geliyor bu sebebten dolayı fiyatları yavaşlatmak için önce döviz kurunu yavaşlatmak gerekir ki bunu yapabilmek için  faiz oranlarını yükselterek sıcak parayı ülkeye çekmek gerektiği görüşü ortaya atılmaktadır. Böylelikle artan döviz arzıyla düşen kur, döviz fiyatlarına endekslenmiş fiyat artışlarını yavaşlatmış olur.

İfade bırak!

like

dislike

love

funny

angry

sad

wow